چرا بعضی لوازم برقی آشپزخانه بوی پلاستیک یا سوختگی می دهند؟

چرا بعضی لوازم برقی آشپزخانه بوی پلاستیک یا سوختگی می دهند؟ 

روشن کردن یک وسیله برقی جدید و احساس بوی پلاستیک یا مواد گرم شده می تواند نگران کننده باشد. گاهی این بو در اولین دفعات استفاده از دستگاه دیده می شود و پس از چند بار کار کردن کاهش پیدا می کند؛ اما در بعضی شرایط، بوی سوختگی نشانه وجود مشکل در موتور، سیم کشی، المنت یا سایر قطعات داخلی است. تشخیص تفاوت این دو حالت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بی توجهی به بوی ناشی از خرابی الکتریکی ممکن است باعث آسیب بیشتر دستگاه یا حتی ایجاد خطر آتش سوزی شود. از طرف دیگر، هر بوی خفیفی در وسایل نو الزاماً به معنی خراب بودن آن ها نیست. نوع بو، زمان ظاهر شدن، شدت آن و تغییرات عملکرد دستگاه می توانند به تشخیص علت کمک کنند. در ادامه بررسی می کنیم چرا لوازم برقی آشپزخانه بوی پلاستیک یا سوختگی می دهند و در چه شرایطی باید استفاده از آن ها را متوقف کرد.

بوی پلاستیک در دستگاه نو

بعضی لوازم برقی در نخستین دفعات استفاده ممکن است بوی خفیفی شبیه پلاستیک گرم، مواد صنعتی یا قطعات نو ایجاد کنند. این بو می تواند به مواد باقی مانده از فرایند تولید، بسته بندی یا گرم شدن اولیه برخی اجزای دستگاه مربوط باشد.
بوی اولیه المنت: در وسایلی مانند آون توستر، سرخ کن بدون روغن و ساندویچ ساز، المنت در زمان استفاده گرم می شود. ممکن است در نخستین دفعات روشن کردن دستگاه، بوی خفیفی احساس شود که با استفاده صحیح و مطابق دفترچه راهنما کاهش پیدا می کند.
بوی قطعات نو: برخی قطعات پلاستیکی، عایق ها و مواد مورد استفاده در ساخت دستگاه ممکن است در شروع کار بوی خفیفی داشته باشند. این بو باید محدود و موقتی باشد و با استفاده معمول شدت بیشتری پیدا نکند.
بوی باقی مانده از بسته بندی: گاهی قطعات داخلی یا خارجی دستگاه پس از خارج شدن از بسته بندی، بوی مواد بسته بندی را حفظ کرده اند. تمیز کردن بخش های مجاز طبق راهنمای سازنده می تواند به برطرف شدن آن کمک کند.
نکته مهم: طبیعی بودن بوی اولیه را نباید به همه دستگاه ها و همه شرایط تعمیم داد. اگر بو شدید، تند، شبیه سیم سوخته یا همراه با دود و صدای غیرعادی باشد، دستگاه نباید به کار خود ادامه دهد.

۵ علت رایج بوی پلاستیک یا سوختگی در لوازم برقی

۱. داغ شدن بیش از حد موتور: موتور در دستگاه هایی مانند مخلوط کن، خردکن، چرخ گوشت، آبمیوه گیری و جاروبرقی هنگام کار گرما تولید می کند. اگر دستگاه بیش از ظرفیت مجاز استفاده شود یا مسیر تهویه آن مسدود باشد، دمای موتور ممکن است بیش از حد بالا برود. نشانه های احتمالی: بوی شبیه پلاستیک یا عایق گرم شده، کاهش قدرت یا سرعت دستگاه، صدای غیرعادی موتور، خاموش شدن ناگهانی وسیله، داغ شدن غیرمعمول بدنه اطراف موتور. در چنین شرایطی باید دستگاه را خاموش و از برق جدا کنید. اگر احتمال اضافه بار وجود دارد، اجازه دهید وسیله طبق دستورالعمل سازنده خنک شود. اگر بو باقی ماند یا دوباره ظاهر شد، دستگاه باید توسط تعمیرکار بررسی شود.

۲. باقی ماندن مواد غذایی روی المنت: در وسایل حرارتی مانند سرخ کن بدون روغن، آون توستر و ساندویچ ساز، چربی و ذرات غذا ممکن است روی سطوح داغ باقی بمانند و هنگام روشن شدن مجدد بسوزند. برای مثال، اگر مقداری پنیر یا روغن در اطراف المنت آون توستر باقی مانده باشد، ممکن است هنگام گرم شدن بوی سوختگی ایجاد کند. راهکار مناسب: دستگاه را خاموش و از برق جدا کنید. اجازه دهید کاملاً خنک شود. بخش های قابل شست وشو را طبق دفترچه تمیز کنید. المنت را فقط با روش مجاز سازنده تمیز کنید. از ریختن آب یا مواد شوینده روی قطعات برقی خودداری کنید.

۳. خرابی سیم، دوشاخه یا اتصالات داخلی: بوی تند شبیه پلاستیک سوخته می تواند ناشی از داغ شدن سیم ها، شل بودن اتصالات یا آسیب عایق الکتریکی باشد. نشانه های هشداردهنده: بوی سوختگی نزدیک دوشاخه یا پریز، تغییر رنگ یا ذوب شدن بخشی از سیم، داغ شدن غیرعادی محل اتصال، قطع و وصل شدن دستگاه، مشاهده جرقه یا صدای غیرمعمول. این وضعیت را نباید با بوی طبیعی دستگاه نو اشتباه گرفت. استفاده از وسیله را متوقف کنید و برای بررسی سیم کشی و اتصالات از تعمیرکار متخصص کمک بگیرید. سیم آسیب دیده را با چسب یا روش های موقت تعمیر نکنید.

۴. گرفتگی مسیر تهویه و تجمع گردوغبار: برخی دستگاه ها برای خنک کردن موتور یا قطعات داخلی به جریان هوا نیاز دارند. مسدود شدن دریچه های تهویه می تواند باعث افزایش دما شود. این مشکل ممکن است در جاروبرقی، جاروشارژی، غذاساز و بعضی دستگاه های موتوردار رخ دهد. برای جلوگیری از آن: فیلتر جاروبرقی را در زمان مناسب تمیز یا تعویض کنید. دریچه های خروج هوا را مسدود نکنید. گردوغبار اطراف ورودی و خروجی هوا را پاک کنید. از روشن نگه داشتن طولانی مدت دستگاه برخلاف دستورالعمل خودداری کنید.

۵. خرابی المنت یا قطعات کنترل دما: در وسایل حرارتی، خرابی المنت، ترموستات یا حسگر دما ممکن است باعث گرم شدن غیرعادی دستگاه شود. اگر سیستم کنترل دما به درستی عمل نکند، احتمال دارد بعضی قطعات بیش از حد گرم شوند. بوی سوختگی همراه با داغ شدن غیرعادی، دود یا اختلال در عملکرد، نشانه ای است که باید جدی گرفته شود. بررسی این قطعات نیازمند تخصص است و نباید برای تشخیص آن ها بدنه دستگاه را در خانه باز کنید.

بوی سوختگی در کدام لوازم برقی بیشتر دیده می شود؟

سرخ کن بدون روغن: باقی ماندن چربی و ذرات غذا، کثیف بودن محفظه یا مشکل در المنت می تواند باعث ایجاد بوی سوختگی شود. اگر بوی شدید و غیرعادی همراه با دود مشاهده شد، دستگاه را خاموش کنید.
آون توستر: چربی، خرده های نان و مواد غذایی باقی مانده در کف دستگاه یا اطراف المنت ممکن است هنگام گرم شدن بسوزند. تمیز کردن منظم سینی و محفظه داخلی اهمیت زیادی دارد.
مخلوط کن و خردکن: استفاده طولانی، خرد کردن مواد بیش از ظرفیت مجاز یا گیر کردن تیغه ممکن است به موتور فشار وارد کند و بوی عایق گرم شده ایجاد شود.
چرخ گوشت: ورود حجم زیاد گوشت، کند بودن تیغه یا گیر کردن مواد در مسیر خروجی می تواند فشار زیادی به موتور وارد کند. در صورت ایجاد بوی سوختگی باید دستگاه را متوقف کرد.
جاروبرقی: پر بودن کیسه یا مخزن، گرفتگی لوله، کثیفی فیلتر و مسدود شدن مسیر هوا از عوامل احتمالی افزایش دمای موتور هستند.
کتری برقی: بوی غیرعادی ممکن است به قطعات نو، رسوب یا آلودگی مربوط باشد؛ اما بوی سیم سوخته از پایه یا محل اتصال برق طبیعی نیست و نیازمند بررسی تخصصی است.

هنگام استشمام بوی سوختگی چه کار کنیم؟

اگر هنگام کار با وسیله برقی بوی غیرعادی احساس کردید، این مراحل را رعایت کنید:
۱. دستگاه را خاموش کنید: در صورت مشاهده بوی تند، دود یا نشانه های خرابی، استفاده را ادامه ندهید.
۲. برق را قطع کنید: اگر انجام این کار ایمن است، دوشاخه را از پریز جدا کنید. اگر پریز یا دوشاخه داغ، جرقه زن یا دودزا است، به آن دست نزنید و برق مدار را از محل ایمن قطع کنید.
۳. اجازه دهید دستگاه خنک شود: دستگاه را باز نکنید و به قطعات داغ دست نزنید. در وسایلی مانند زودپز برقی، هرگز تا زمانی که فشار کاملاً تخلیه نشده است، درب را باز نکنید.
۴. بخش های قابل بررسی را کنترل کنید: پس از خنک شدن، مخزن، فیلتر، سینی و قطعات قابل جداسازی را از نظر وجود مواد غذایی سوخته یا گرفتگی بررسی کنید.
۵. از روشن کردن آزمایشی مکرر خودداری کنید: اگر بوی سوختگی از موتور، سیم یا اتصالات به مشام می رسد، برای اطمینان چند بار دستگاه را روشن نکنید.
۶. از تعمیرکار کمک بگیرید: اگر علت بو مشخص نیست یا احتمال خرابی قطعات الکتریکی وجود دارد، بررسی دستگاه را به فرد متخصص بسپارید.
در صورت مشاهده دود یا آتش، از آب برای خاموش کردن تجهیزات برقی استفاده نکنید و در صورت نیاز با خدمات آتش نشانی تماس بگیرید.

جمع بندی

بوی پلاستیک یا مواد گرم شده در اولین دفعات استفاده از بعضی لوازم برقی نو ممکن است موقتی باشد؛ اما بوی تند سیم سوخته، دود، جرقه، داغ شدن غیرعادی یا اختلال در عملکرد دستگاه طبیعی نیست. در وسایلی مانند سرخ کن بدون روغن و آون توستر، باقی ماندن چربی و مواد غذایی می تواند علت ایجاد بوی سوختگی باشد؛ درحالی که در مخلوط کن، چرخ گوشت و جاروبرقی، فشار بیش از حد به موتور یا گرفتگی مسیر تهویه از عوامل احتمالی هستند. مهم ترین نکته این است که بوی غیرعادی را نادیده نگیرید. در صورت مشاهده نشانه های خطر، دستگاه را خاموش کنید، برق آن را در شرایط ایمن قطع کنید و از روشن کردن مجدد آن تا زمان بررسی علت خودداری کنید. نگهداری صحیح و توجه به ظرفیت دستگاه، علاوه بر افزایش عمر مفید لوازم برقی، از بسیاری از خرابی های قابل پیشگیری جلوگیری می کند.